• booqadayaasha

    free counters
  • i love somalia

  • date

Qormadii koowaad ee qoraalkii: ” Baaritaan Kooban!”


Tan iyo markii la uumay  Nabi Aadam nabad gelyo korkiisa ha ahaatee iyo Xaawo dadku waxa uu ahaay lamaanayaal nolosha wadaaga. Taas oo ah tan  suurto gelisay in bilaayiinta bini aadamka ah ee dunida soo martay iyo kuwa nooliba uunmaan, sidaas daraadeed ayuu  guurku  yahay wax lagama maarman u ah nolosha iyo jiritanaka dadka.
Dadyowga kala duwan ee dunida  dacaladeeda joogaahi  waa isku waafaqsan yihiin jiritaanka lamaanaha  haba ku kala duwanaadaan ujeedada iyo  aragtida laga leeyahaye.
Hadal haan ma buuxshee hadii aan u soo laabto tan islamku ka leeyahay oo ah inta naga quseysa ayaa waxa ka mid ah xifdinta iyo dhowrista nafta taa oo loola jeedo in la daboolo baahida ay labada jinsi isu qabaan si sharciga waafaqsan. Iyo in aanuu bini aadamku dabar go´in  taana guurka loo maro. Sidoo kale guurku waa wadadii ama sunadii nabiyada CSW oo ah wax wanaagsan, inla helo ilmo anfaca qofka iyo in uu ku noolado nolol ay la wadaagto dhigiisa aysan kala maarmin oo raxmad iyo isu hilow ilaah dhexdhigay hadii ay wadadiisa ku toosnaadaan. Iyo inkale oo aanan halkaan ku soo kobi karin oo guurka  diinta islamku ka leeyahay.

Hadaba anaga oo ah umad muslim ah, ayaa hadana waxaa la is weydiinayaa waa maxay sababta ay qoysaska soomaaliyeed gaar ahana kuwa qurbaha joogaa uga burburi ogyihiin kuwa kale marka la barbardhigo?! Si aan jawaabta isku meel dhigno ayaan qormadaan oo ah baaritan si kooban looga ku soo uruuriyay dadka soo bandhigi doonaa

Shaki kuma jiro qaran jabkii Soomaaliya  ka dhacay in uu qeyb libaax ka qaatay si dadban iyo sitoos  ah intaba dhibaatada heysata lamaanayaasha qurba joogtaa iyo ubadkoodaba. Dhaqankii hore ee soomaalidu waxuu ku tusayaa in furiinku ahaay ceeb iyo wax laga gaargaarsado ama laga warwareego.
Tusaale nin ay xaaskiisu ku xumaatay ayaa rag kula taliyeen in uu iska furo, ninkii ayaa  ugu jawaabay erayo koobnay hasa yeeshee macno ku qotomay kuwaas oo kedib isu bedelay mahmaah, waxa uuna yiri ” Iyana ilmada ha iga dhameyso ana aan ilmaha ka dhameeyo” Hadalkaas oo kutusaya dulqaadka iyo sida ay ugu adkeyd inuu furo xaaska saas u dhibaateyn jirtay,  oo leeyahay  ilmada ayaan qubayaa markii aan furi lahaay. Dumar badan ayaa  ayana u gegsan jiray  rag aad u qalafsanaay.  Sida gabadhii  caanka ku noqotay xigmadii  ninkeedu garan waayay wax uu ugu abaalgudo. Taas oo ayana  tusineysay sida labada lamaane ee soomaalidi hore isugu dulqaadan jireen oo ay aad ula xumeyn in ay isfuraan. Ninka qabay gabadhan ayaa asna waxa uu ahaay nin aad u xanaaq badan oo had iyo jeer xaaskiisa  u gacan qaada. Habeen habeenada ka mid ah ayaa waxaa u soo martiyay  gabadha aabbeheed iyo walalkeed. Waa caadadiisiiye ayaga oo ku mashquulsan sooryeynta xididka iyo dadka xilka ka mudan ee ah waalidka iyo walaalka xaaskiisa ayuu gabadhii dharbaaxay. Dhacddaan oo dhacday xili aad xasaasi u ah ayeey  gabadhii ugu jawaabtay ” caana waaye saca ha dilin” Taas oo ay ugu muujineysay aabbeheed iyo walaalkeed  dhawaaqa ama codka dharbaaxda lagu duftay in ay tahay ul u ninkeedu ku dhuftay sac ee aan ayada wax lagu dhufan! Ninkii  ayaa ku sheekeeyay in gacantiisa mar kale aysan ku dhicin xaskiisii!

Hadaba raga iyo dumarka jooga ninkaas iyo haweeneydaas ma noqon karayaan! Taas waxaa aan ugu soo tusaale qaatay sidii beri hore xaalku ahaan jiray iyo sida maantay jirta. Sidii aan horayba uga dhawaa jiray qaranjabkii Soomaaliya qeyb ayuu ku leeyahay qoys burburka ku habsaday reera badan oo soomaaliyeed. Burburka ay sababeen ilaha dhaqaale  iyo kuloolanka xaga  maamulka reerka. Aqoon la’aanta oo labada lamaane ama midkood ay jaahil ka yihiin waxa uu yahay qoyska micnihiisa iyo xuquuqda iyo waajibaadka qofka u yaal  ama lagu leeyahay. In xuquuqda lamaahan laga hormariyo xuquuqda dad kale ama loo weeciyo cidkale. Sida in uu lamaanuhu ka doorbido nolosha  iyo wada noolanshaha lamaanaha kale asoo u dacwooda walaalkiis/walaashiis ama walaalkeed/walaasheed. Iyo munkarka oo  aan la iska reebin macruufkana la isfarin.

Si aan u helo jawaab  macquul ah  oo noo ifisa halka wax ka qaldanyihiin ayaan  suaashan soo bandhignay, waa ceynkee qofka aad jeceshahay in aad nolosha la wadaagto? Aqristow waxa ay ragga iyo dumarku si isku mida kuugu sheegaayaan in ay doonayaan  wiil ama gabar wadaad ah oo wanaagsan oo ay nolosha la wadaagaan.
jawaabtaas ayaa  waxaa ka dhashay suaal kale oo ah wiil wanaagsan ama gabar wanaagsan waa ceynkee seed u aragtaa oo aad u suureyn kartaa? Jawaabaha ay arinkaas  ka bixiyeen ayaa ah kuwo aad iyo aad u kala duwan. Waxa aan aaminsanahay  in hadii ay raga iyo dumarku isla meel dhigaan waxa   uu yahay wiil wanaagsan ama gabar wanaagsan in wax badan oo dhibaato ah laga gudbi lahaa.  Waxa aan  idiin so koobayaa aragtiyadii  iyo jawaabihii kala duwanaay. Wiil ayaa yiri
” Aniga aragtideyda gabar wadaad ah waa tii weysada  aan ka weecan, warkeygana yeesha” Gabar ayaa ayana tiri:” wiil wadaada waa wiilkii wehel ii ah,   war  idhiba iyo wax yeelo iga dhowra, wadada ilaha igu waaniya, waalidkey xariiriya, wareegto inta soosaara waxaas yeel ugu oran!”  Hadaba hadii labadaan qof aan eegno jawaabahooda waxaa aad ka dheehan kartaa in uu jiro farqi oo ah  yaa leh maamulka iyo awooda, oo yaa reerka u ah madax? Waayoo gabadhii waxa ay leedahay wiil wanaagsan oo wadaad ah waa mid aan wareegto inta soo saara aan warkeyga yeel igu dhihin, halka wiilkiina leeyahay waa in ay warkeyga yeesho gabadha wanaagsan ee wadaada ah.

Aqristayaal inta aanan  usbuucyada  danbe qormo ceynkaana soo gudbin,  ina soo siiya aragtidiina guud ee qormadaan “Baaritaan koban” la magac baxday ku aadan. Mahadsanidiin.

qore Mohamed Boolow

boollow@hotmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: